Loading
 
 
sandrasmets.nl / vormgeving / ccc 2
Plastic kunst na vijftig jaar nog even fris
(NRC Handelsblad, 18 februari 2011)

et was nooit hun bedoeling geweest om kunstenaars te worden. Het overkwam ze. Jan Slothouber en William Graatsma waren in de jaren zestig van de vorige eeuw gewoon werknemers van DSM, de staatsmijnen. Ze moesten de nieuwe kunststoffen promoten die het bedrijf ontwikkelde. Daarvoor gingen Slothouber en Graatsma, die een technische en bouwkundige achtergrond hadden, producten maken van die nieuwe plasticsoorten: fruitschalen, opbergdozen, vitrines, zitelementen. Die objecten zijn nu te zien in galerie Vivid.

Binnen die veelvormigheid legde het duo zich één regel op: de kubus was de basis. Preciezer nog: een kubus met de maten die halfgod Le Corbusier had afgekondigd. Het waren de hoogtijdagen van het modernisme. Het geloof heerste dat geometrische vormen, vooral kubussen, zo'n mooie eerlijke kunst zouden opleveren dat het de wereld zou verbeteren. Dat geloof beheerste de architectuur, beeldende kunst en vormgeving. Daardoor pasten de promotiematerialen van Slothouber en Graatsma ook prima in de kunstwereld. De toonaangevende galerie Art & Project ontdekte Slothouber en Graatsma waardoor ze plotsklaps zo beroemd werden dat ze zelfs op de Biënnale van Venetië hun kapstokken en stoeptegels mochten exposeren.

De tentoonstelling bij Vivid is dan ook echt een teken van die tijd. Geometrie was zo leidend, zelfs de globe die er te zien is, is kubusvormig. Functionaliteit was minder belangrijk. De fruitschalen zijn zeer geschikt voor mensen die druiven eten of hooguit heel kleine appeltjes. De meloen moet in de koelkast blijven. De kapstok is goed te doen voor mensen die drie jassen tegelijk ophangen anders valt hij om.

Maar in de modulaire zitkussens en het bureautje valt juist de handige proto-Ikeaeigenschap op dat je onderdelen eindeloos kunt combineren. Wat ook opvalt, is de uitmuntende kwaliteit van de materialen. Het doel om de stoffen te promoten, is daarmee geslaagd. Het perspex oogt gloednieuw. Dat kan niet gezegd worden van veel kunst uit die jaren: beeldhouwers experimenteerden met plastics die intussen verschoten of verpulverd zijn. Veel musea moderne kunst zitten daardoor met de handen in het haar.

De kubus-reliëfs van Slothouber en Graatsma daarentegen zijn nog hagelwit. Je kunt je voorstellen hoe die bij Art & Project naast de rasters van Jan Schoonhoven hingen ook vierkanten, maar dan van een kunstenaar. Toch eisten die kunstkringen concessies: toen het duo een map geometrische zeefdrukken maakte, moest het tachtig van de honderd mappen vernietigen. Kunst moest de wereld verbeteren, maar diende wel exclusief te blijven.

Cubic Constructions, t/m 6 maart 2011 in Galerie Vivid, Scheepmakershaven 17, Rotterdam. www.galerievivid.com (foto: galerie Vivid).

sandrasmets.nl / vormgeving / ccc 2