Loading
 
 
sandrasmets.nl / installaties / matti kallioinen
Magische marsmannetjes met slagroom
(NRC Handelsblad, 1 mei 2014)

Het lijkt zo vrijblijvend, science fiction, elke hobbyist met wat aluminiumfolie kan een ufo bouwen. Maar echte science fiction is een vak apart. Iemand die zowel de successen als de valkuilen bewijst, is de Zweedse kunstenaar Matti Kallioinen. Het goede aan zijn buitenaardse installatie in tentoonstellingsruimte 1646 is dat het bomvol effecten zit. Wie er de voordeur binnenkomt, is even compleet van de wereld. In de verduisterde ruimte ontwaar je enkel een metershoge zwarte gestalte. Zachtjes begint wat muziek, gepingel, en springen lampjes aan in het donkere silhouet. Dan zwelt deze op en wordt de muziek voller, het aantal lichtjes neemt toe, een aanzuigend geluid wordt hoorbaar, tot je uiteindelijk weggedrukt wordt door een ruimtevullende disco-ufo compleet met synthesizer soundtrack, lampjes, alles.

Net zoals kwaadaardige Hollywood-aliens altijd op macht uit zijn, houdt ook Kallioinen de touwtjes in handen: hij leidt de bezoeker door een choreografie van synchroon aanzwellende muziek en beeld. Zodra het monster inzakt, wenken in de achterruimte roze en blauwe lampen. Daar beland je in een waar woud van opblaasbare wezens, lampjes als ogen, opzwellende tentakels die op je af komen. Tussen die lichtshow met synthesizers staat zelfs een rookmachine te blazen: Kallioinen is als een glamrockartist die in de jaren tachtig niet keek op een glittertje meer of minder. En het is ook nog kunst, een kinetische sculptuur dat een onderzoek lijkt naar aloude beeldhouwkundige vraagstukken van ruimte versus massa.

De valkuil blijkt in het derde en laatste deel van de tentoonstelling. Daar draait een oudere video van Kallioinen, waarin marsmannetjes en figuren in opblaaspakken samenkomen in een bos, elkaars aluminiumfolie betastend en hun opblaastentakels insmerend met slagroom. Misschien heeft deze video meer verhaal dan de installatie, het lijkt een pleidooi voor alternatieve leefwijzen of een oproep tot het hervinden van magie in deze overgeorganiseerde wereld. Ondanks die inhoudelijke meerwaarde oogt de film te onbeholpen, elk gevoel van magie wordt in die profane wereld ontmaskerd. Zoals actiehelden eigenlijk maillots dragen en aliens glimpakken, ze komen ermee weg als ze hun rol met alle overtuiging spelen. Ook Kallioinen is op zijn best als hij er helemaal voor gaat. En dat zo pal achter een galeriedeur in een drukke Haagse winkelstraat, zoals in scifi-films regelmatig deuren openen en de acteurs parallelle universa binnentuimelen.



Matti Kallioinen 'The Nervous Manifold', t/m 18 mei 2014 bij 1646, Boekhorststraat 125, Den Haag. Do-zo 13-18u. www.1646.nl (foto via 1646, gemaakt door Floris Kruidenberg)

sandrasmets.nl / installaties / matti kallioinen