Loading
 
 
sandrasmets.nl / installaties / kimberly clark
Kimberly Clark in Den Bosch
(NRC Handelsblad, 29 december 2008)

Knetterharde trancebeats schallen door de laatste zaal van het Stedelijk Museum Den Bosch, meer beat dan muzikaliteit. Ze begeleiden de installatie 'Hooly': een levensechte sculptuur van een headbangende vrouw met aan haar voeten een ravage van kapotte bierglazen. Achter haar flitsen dia's voorbij. Ze tonen drie vrouwen die 's nachts de straten afstruinen en op vuilnisbakken klimmen. Dit is Kimberly Clark: een kunstenaarstrio dat in heel Europa furore maakt met obstinate hooligansculpturen die het midden lijken te houden tussen stunt en statement.

Kimberly Clark bestaat uit Ellemieke Schoenmaker, Iris van Dongen en Josepha de Jong. Alledrie zijn ze schilders, maar samen maken ze sculpturen. In etalagepoppenkunststof, met echte kleding en pruiken, portretteren ze zichzelf headbangend, laveloos, baldadig. Het is de boze houding van sensatiezoekende jongeren die met vandalisme, drank en geschreeuw de passiviteit van hun bestaan proberen te weerstaan. Kimberly Clark kleedt het leven uit tot de meest verbeeldingsarme troosteloosheid.

Maar hun personages zijn geen puistige hangjongeren, het zijn mooie vrouwen met pumps en gelakte nagels. In de tentoonstelling slingeren behalve bierglazen ook lipsticks rond. Hun sculpturen gaan over "het leven als vrouw in een complexe wereld waarin acceptatie wordt bepaald door schoonheidsidealen en gedragscodes" - aldus de tentoonstellingstekst. Om dat vrouwbeeld te verbeelden, kiezen de Kimberly's een ruig, verlopen sexappeal dat we kennen uit reclamefotografie die met een 'bite' skinny jeans aan de man brengt - dezelfde jeans als de Kimberly's dragen boven hun pumps.

Gekkigheid uithalen, zeggen dat het kunst is, en afwachten of mensen het geloven - die strategie heeft de kunst al veel waardevols opgeleverd. Duchamps urinoir, Jasper Johns' bierblikjes, Jeff Koons' stofzuigers - allemaal kunsthistorische mijlpalen. Vooral door mannen maar ook vrouwen hebben hun steentje bijgedragen, denk aan Tracey Emins beslapen bed. Alleen is intussen langs die weg al zoveel low art, beeldcultuur en hedonisme een sokkel op gebluft - het oppervlakkige tot kunst verheffen is niet nieuw meer. Met pumps en bier hinten de Kimberly's naar een powerfeminisme dat ze niet als overtuiging gebruiken maar als stijlmiddel, zoiets als het Louis Vuitton tasje dat een van de beelden draagt.

Door die beelden zou je bijna over het hoofd zien dat Kimberly Clark eigenlijk uit drie heel interessante schilders bestaat. Vooral Schoenmaker en Van Dongen, die los van elkaar aan een heel eigen en eigenzinnige stijl werken. Ieder exposeren ze rond hun beelden twee werken. De term 'Hallucinations' uit de tentoonstellingstitel 'Hallucinations & Hallelujahs' lijkt vooral van toepassing op het verfgebruik van Schoenmaker, die jaren geleden al zinderend abstracte composities maakte. De acrylverf wordt een glimmende lak waarin ze synthetische kleding, luchten en schaduwen prachtig verbeeldt. Deze betoverende effecten dienen als achtergrond van vertwijfeld heroïsche zelfportretten: Schoenmaker portretteert zichzelf als een hedendaagse Napoleon en als een lifter voor een wereld van bordkarton.

Ook Van Dongen gebruikt een vernuftige toets om vrouwen te portretteren op een manier die gelaagder is dan de eendimensionale sculpturen. Met een bleke, vlekkerige huid tegen een zwarte achtergrond lijken haar vrouwen prerafaelitische wezens die zich ophouden in gothic scenes en er een somber wereldbeeld op nahouden. In een kwetsbaar erotiserend zelfportret houdt Van Dongen een platenhoes in de hand, die ze met de punt in haar gezicht duwt. Onder de signatuur Kimberly Clark hangt diezelfde elpee als object verderop in de tentoonstelling, uitvergroot. Daar is het gewoon wat het is, een elpee. Verbeeldingsarm en troosteloos. Laat die meiden doorgaan met schilderen, ook al is dat misschien minder stoer en flitsend.

 

Tentoonstelling: Kimberly Clark 'Hallucinations & Hallelujahs', t/m 15 februari 2009 in het Stedelijk Museum 's Hertogenbosch, Magistratenlaan 100, Den Bosch. Wo,vr, zo 13-17u, di en do 13-21u. Inl.: 073 6273680 / www.sm-s.nl

sandrasmets.nl / installaties / kimberly clark